Maria Tenhemelopgenomen

Maria Tenhemelopgenomen

Op het hoogtepunt van de zomer viert de Kerk het hoogfeest van Maria’s tenhemelopneming. Als eerste van de mensen is zij opgenomen in hemelse heerlijkheid.

Hoevelen

Het leven van Maria is, zoals dat van elke mens, uitgelopen in de dood. Op welke wijze Maria gestorven is, weten wij niet. Hoewel de Bijbel heel wat over haar vertelt, over dit laatste zwijgen de schrijvers. Zo ziet het er naar uit dat Maria de laatste tijd van haar leven in alle stilte is gegaan.

Alleen al daarin ligt een troost. Hoeveel mensen zijn er niet die aan het eind van hun leven in een grote stilte terechtkomen! Ze verdwijnen uit het oog, ze raken vergeten in het hart. Zij blijven alleen achter en sterven soms zonder dat iemand bij hen is. Maar voor God zijn zij niet verdwenen, door Hem zijn zij niet vergeten en niet overgelaten aan hun lot.

Maria’s leven

Wij weten niets over de uiterlijke omstandigheden van Maria’s sterven, maar we mogen geloven dat haar dood de voltooiing is geweest van het leven dat zij heeft geleid. Dat is een leven geweest in verbondenheid met Jezus. Allereerst als moeder is zij met Hem verbonden geweest. Haar eigen lichaam heeft zij gegeven om Hem als mens te laten geboren worden. Zij was Hem nabij toen Hij opgroeide in Nazaret. Zij was bij Hem op de bruiloft in Kana. Zij heeft Hem gehoord bij zijn prediking. Zij heeft Hem gezien op de weg naar Calvarie. Zij ving een van zijn laatste woorden op: “Vrouw, ziedaar uw zoon.” Zij was daar, toen Hij stierf aan het kruis. Heel haar leven, van begin tot eind, was zij met Hem verbonden.

Wat wij zaterdag gaan vieren is dat Maria Hem ook nabij gebleven is toen zij stierf. Wij vieren dat de dood haar niet van Hem verwijderd heeft. Integendeel, dat deze dood haar heeft binnen gevoerd in het hart van de Vader en dat zij daar, in de eeuwige liefde van God, opnieuw verenigd is met haar Zoon.

Hemel

Dat is wat het geloof ‘de hemel’ noemt. Niet een plaats boven de wolken maar de eeuwige liefde van God, die een mens voor de dood bewaart en hem verenigt met de verrezen Heer. Zo groot is God dat Hij aan ons, kleine mensen, denkt en dat Hij aan elk van ons een plaats kan geven in zijn liefde. Aan Maria heeft Hij die plaats al gegeven. Voor ons heeft Hij ze bestemd, als wij met zijn Zoon verbonden willen zijn. 

Magnificat

Heel deze feestdag heeft geen andere bedoeling dan een loflied te laten weerklinken voor God, een loflied om de grote dingen die Hij aan Maria heeft gedaan. Maria is zelf de eerste geweest om dit loflied te laten klinken. Maar zij gaf ook de opdracht om het na haar altijd opnieuw te laten klinken. “Zie, van nu afprijst elke geslacht mij zalig”. Deze woorden zijn een profetie, die precies in het loflied van de Kerk haar vervulling vindt.

Dit loflied heet, naar het eerste woord ervan in het Latijn, Magnificat. Het is hèt lied van deze dag. Beter dan elke andere tekst laat het zien wie Maria is. Maria zingt haar vreugde uit dat God oog heeft voor de kleine mensen, dat Hij hen kent en naar hen omziet, en dat Hij hun redder zal zijn, welke nood hun ook overkomt. Voor hen die in de wereld van geen tel zijn, opent Hij zijn toekomst en zijn rijk. “Trotsen van hart slaat Hij uiteen, heersers ontneemt Hij hun troon, maar Hij verheft de geringen.” Het is de omkering van de machtsverhoudingen, die in onze wereld gelden. Dit is de God die Maria heeft leren kennen en voor wie zij van vreugde zingt.

Een toevalligheid

Dit is zo groot dat wij het bijna niet kunnen aannemen. Dat God aan de kant staat van kleinen en geringen en zich hun lot aantrekt, wij durven het bijna niet geloven. Er is een historische toevalligheid, die ons kan helpen om de waarheid van Maria’s Magnificat in te zien.

Wij vieren dit feest op 15 augustus – dag waarop in Jeruzalem een Mariakerk werd ingewijd. Maar 15 augustus is ook de verjaardag van twee van de grootste machthebbers uit de menselijke geschiedenis.

Het is de geboortedag van Napoleon Bonaparte, die de helft van Europa veroverde. Napoleon moeide zich ook zeer met het kerkelijk leven. Tal van feestdagen deed hij schrappen uit de kalender. Maar niet 15 augustus! Niet om Maria te eren natuurlijk. Hij maakte van 15 augustus de nationale feestdag, die moest gevierd worden in alle landen die onder zijn heerschappij stonden. 15 jaar later was er van die heerschappij niets meer over! “Heersers ontneemt Hij hun troon”, zingt het Magnificat.

De andere heerser die op deze dag zijn verjaardag vierde, was de Romeinse keizer Augustus. Voor hem was het zelfs niet genoeg één dag te hebben waarop hij gevierd werd, een hele maand moest zijn naam dragen. Zo kreeg de maand, die oorspronkelijk sextilis heette, de naam van Augustus. Het is zo gebleven tot op vandaag, maar er is geen mens meer die aan hem denkt. 

Zaligheid

Maar wat wij nog altijd weten, is dat een meisje uit een onooglijk dorp in een uithoek van zijn rijk, door God gevraagd werd om de moeder te zijn van zijn Zoon en dat zij zich nederig ter beschikking stelde om zijn plan in vervulling te doen gaan. “Heersers ontneemt Hij hun troon maar Hij verheft de geringen.”

Wie zichzelf een naam en een macht wil maken in de geschiedenis, wordt vernederd en vergeten. Wie in eenvoud en geloof voor God beschikbaar wil zijn, wordt door Hem verheven en zal leven. Dit is de belofte en de zaligheid van deze feestdag: dat de mens die zich gelovig openstelt voor de Heer en aan Hem een plaats wil geven in zijn leven, niet verloren zal gaan maar zal delen in zijn heerlijkheid. Zalig hoogfeest!

Jos Verstraeten